Yazan: Hale Kaplan Öz
Yazı Kaynağı: Yeni Şafak Kitap Eki

Tarihin tozlu sayfalarında kalmış Trakya gerçeği, araştırmacı yazar Rıfat N. Bali'nin '1934 Trakya Olayları" kitabında gün ışığına çıkıyor. 1934'te Trakya'da evleri, dükkânları yağmalanan üç bin Yahudi'nin İstanbul'a göç serüveni, olayların tanıkları ve arşiv belgeleriyle okura sunuluyor.

1934 Haziranında başlayan Trakya olaylarında Tekirdağ, Edirne, Çanakkale ve Kırklareli'nde yaşayan Yahudilerin evleri taşlandı, dükkânları tahrip edildi. Hükümet 4 Temmuz'da olaylara el koydu ancak binlerce Yahudi yaşadıkları şehri terk etmek zorunda kaldı. Yahudi araştırmacı Rıfat Bali, Tekirdağ, Edirne, Çanakkale ve Kırklareli'nde yaşayan Yahudi nüfusuna yönelik sindirme hareketlerini hem Cumhuriyet tarihinin hem de Türk Yahudilerinin yaşamlarının bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor. Bali, bu olayların dönüm noktası olmasının sebebini de Cumhuriyet'in ilk on yılı zarfında sadece Yahudilere karşı değil, bütün azınlıklara karşı böylesi kapsamlı şiddet ve taciz içeren bir başka eyleme rastlanmamasını gösteriyor. Yazar, Cumhuriyetin ilk on yılını karakterize eden en önemli eksenlerden biri olarak azınlıkları Türkleştirme siyasetine eleştiriler yöneltiyor. Osmanlı döneminde zımmi ve tebaa olarak yaşayan azınlıkların, Cumhuriyetin ilan edilmesi ve 1924 anayasasının kabulü ile yurttaş konuma terfi etmesine dikkat çeken Bali, bu konumun getirdiği azınlıkların Türk dilini, Türk kültürünü ve Türk ülküsünü benimsemeleri, Türkçe konuşmaları yönündeki baskıların üç azınlık toplum arasında en çok Yahudileri etki altına almasına vurgu yapıyor.

» Devamını okumak için tıklayın