Yazan: EMRAH PELVANOĞLU
Yazı Kaynağı: Zaman Kitap Eki

Şarkiyatçılık'ı (1978) okumadan evvel, onun bilgisini farklı çalışma alanlarına taşıyan birçok yazı sayesinde kitaba dair olumlu bir önyargı edinmiştim.

Ancak bu olumlu önyargının oluşmasında etkili olan, ilgili yazıları okumamdan da evvel, oryantalizmin (öyle ya da böyle) nesnesi olmuş bir kültürün içinde büyümüş olmam, dahası bu kültüre dair geliştirdiğim farkındalıktır. Hatta bu farkındalığın, içinde büyüdüğüm kültürü anlatısallaştıran özcü / milliyetçi ideolojinin "otoritesi" kadar (ve hatta ondan çok), bu otoritenin beraber var olduğu, "kaçınılmaz olarak ona eşlik eden", onun için Batılı ya da onun için Doğulu olan çeşitli "tasallut" imkânlarıyla biçimlendiğini söyleyebilirim. Bütün bunlar, kurguladığım bu özne için, benim için oryantalizmin, "bir eleştiri niyeti olarak Şarkiyatçılık'ı okumamdan evvel başladığını belirtir.

Yukarıdaki paragraf, Başlangıçlar: Niyet ve Yöntem (1975) için yazılan bu tanıtım yazısının giriş paragrafı. Paragrafta kurgulanan "ben" ve onun anlatısı, Başlangıçlar'ın kışkırttığı ve onu anlatmak için kullanılmış bir yöntem. Başlangıçlar için niyetlenilmiş bir yazının Şarkiyatçılık'a dair bir anlatı ile başlaması ise, Edward Said'in (1935-2003), (Türkçede ve belki de bütün dünyada) "dünyevî" bir bilgi alanı ve eleştiri imkânı olarak, oryantalizmle başlamış olmasıyla açıklanabilir. Bir diğer sebep Şarkiyatçılık'ın, Başlangıçlar'ı takip eden Said çalışması olması, dolayısıyla Şarkiyatçılık'a dair bilgimizin, Başlangıçlar'ı açıklamak için ihtiyaç duyacağımız tarihselliğe ait bir başlangıç nüvesi taşıyabileceği düşüncesidir. Ancak Başlangıçlar'ın edebiyat eleştirisi, Şarkiyatçılık'ın ise politik eleştiri bağlamında değerlendirildiğini düşünürsek, umduğumuzun aksine bu "başlangıç nüvesi"nin, bir çelişki taşıdığı, iki çalışma arasında bir süreksizlik olduğu da iddia edilebilir.

» Devamını okumak için tıklayın