Yazan: YELDA EROĞLU
Yazı Kaynağı: Zaman Kitap Eki

Zıt anlamlı kavramlar dünyayı iki parçaya böler; bir şey o odur ya da tersi. Birinin tarihi diğerininkini de işaret eder.

Yoksa bu bir yanılsamadan mı ibarettir! Daha önce Güzelliğin Tarihi adlı araştırmayı kaleme alan Umberto Eco, Çirkinliğin Tarihi'ne bu soruyla başlıyor. Çirkinliğin kendine has bir tarihi var mıdır yoksa bu sadece güzel olmayanların oluşturduğu bir kategori midir! Yazar, biraz isteksizce "evet" yanıtını verirken, çirkinlik üzerine başlı başına bir kuramsal çalışma yapılmamış olmasının eksikliğinden yakınıyor. Güzelin betimlenmesi ve kuramı başlı başına bir külliyat oluştururken çirkinlik, geçici imalarla savuşturulup geçilmiş. Bu yüzden de araştırmada, sözü geçen imaların yapıldığı metinlerden uzun alıntılarla destekleniyor.

"Çirkin" kavramının sınırları belli bir kuramın içine yerleştirilememesinin sebebi, belki de kavramın her dönemde bir soru işareti taşımasıdır. Uyum ve oranın en fazla yüceltildiği Helenistik dünyada dahi çirkinliğin net bir tanımı yok. Ahlaki çirkinliğin fiziksel çirkinliğe işaret ettiğini (ya da tersi) söyleyen Helen uygarlığı; kocasına sadakatsiz 'yani erdemsiz- bir kadın olan Troyalı Helen'in olağanüstü güzelliğinden bahsederek baştan çelişkiye düşer. İç güzelliği herkes tarafından kabul edilen Sokrates ise enine boyuna çirkin bir dış görünüme sahiptir. Tüm bunların ötesinde, çirkin şeylerin güzel taklitleri, sanatsal görüntüleri de yapılmaktadır. Ki bu paradoks, Picasso'nun alabildiğine deforme kadın tablolarının güzel bulunmasında da karşımıza çıkmaktadır. Çirkin, üstün bir yetenekle sanatsal güzele dönüşebilmektedir.

» Devamını okumak için tıklayın