Yazan: NÂZIM İKİNCİ
Yazı Kaynağı: Zaman Kitap Eki

Uzun yılların ardından büyüdüğümüzde, elimizdeki en değerli şeyin 'çocukluk' olduğunu bize öğreten şey edebiyattır. Bu yüzden olsa gerek, çocukluğu, o bitmek tükenmek bilmeyen bellek mirasını getirip önümüze koyan yazarlara daha farklı bir yakınlık duyuyoruz.

20. yüzyıl edebiyatında bunu ustalıkla yapanlar vardı, hâlâ da var; çünkü edebiyat var oldukça çocukluk, yazarların en verimli beslenme kaynağı olmayı sürdürecek. Dünya edebiyatında yapıtını bu miras üzerine kuran yazarlardan biri de John Banville. İrlandalı yazarın, Julian Barnes, Zadie Smith gibi isimlerin arasından sıyrılıp 2005 Booker Ödülü'ne değer görülen son romanı The Sea Türkçe'de 'Deniz' adıyla yayımlandı. İlk bakışta sıradan gibi görünen adının zengin çağrışımlarıyla şaşırtıcı ölçüde iyi bir roman olan Deniz, İrlanda'nın üslupçu geleneğini sürdürüp Joyce, Beckett, Shaw ve Wilde'ın bayrağını devralan gerçek bir yeteneği haber veriyor.

John Banville, mirasçısı olduğu tüm yazarlar gibi yapıtında merhameti, şiddeti ve lirizmi iç içe geçiriyor. O da öteki üslupçular gibi, 'bu oyunu' kendi yeteneği doğrultusunda yeni bir merhaleye ulaştırıyor. Deniz'de anlatılan, orta yaşlı bir sanat tarihçisinin eşini kaybettikten sonra çocukluğunu geçirdiği bir sahil kasabasındaki inzivası, anımsamaları, anılarından kurtulma çabaları... Böylelikle romanın başkişisi Max Morden, sık sık öteki Banville anlatıcıları gibi başka bir dünyayı ve zamanı yaşıyor. Çocukluğun kumsallarını ve ilk aşkı anımsayıştaki keder, tam ortasında ölümün var olduğu şimdiki zamanın yalın acısına karışıyor. Fakat Banville, her iyi üslupçu gibi roman sanatına dair inceliklerle yapıtını tüm bu hüzne ve acıya karşın 'kasvet'ten kurtarmayı biliyor.

» Devamını okumak için tıklayın