Yazan: Hamza TÜRKMEN
Yazı Kaynağı: Haksöz Haber

Ali Bulaç, 1970'li yıllarda belirginleşmeye başlayan Türkiye'deki tevhidi uyanış sürecinde yer almış ve emeği geçmiş bir isim. Bu süreç içinde bilinçlenen Müslümanlar, tevhidi bir cemaatin gerekliliği üzerinde durdular. 1970'li yıllarda "İslam ümmetine ancak cemaatten gidileceği"ni işleyen yazılar, Ali Bulaç'ın editörlüğünü yaptığı Düşünce Dergisi'nde yayınlandı. İdealize edilen cemaati oluşturmak konusunda dergi çevresinden ilk teşebbüste bulunanlardan Sedat Yenigün, sistemin kullandığı çeteler tarafından Fatih'te 5 Temmuz 1980 tarihinde şehit edildi.

1980 sonrası yıllarda çoğu Milli Görüşcü veya Akıncılar çizgisinden kopup tevhidi uyanış çizgisine katılan Müslümanlar, tarikat öbeklenmelerinden farklı olarak ve bilebildikleri kadarıyla el yordamıyla cemaat oluşturma teşebbüslerinde bulundular. Bu teşebbüsler samimi; ama acemi ve birikimsiz kalkışmalardı. Bu süreçlerde maalesef ki Ali Bulaç, İslam'ı yaşamak ve yaşatmak için gerekli bir araç olan cemaat formu ve gereklilikleri konusunda ciddi bir çalışma yapmadı; hatta -hangi nedenle olursa olsun- bu tür teşebbüslerden de hep uzak kaldı. Şimdi ise Fethullah Gülen cemaatini, kentleşme veya modernleşme sürecinde Türkiye Müslümanlarının ürettiği en önemli model olarak ele alıyor. Ayrıca "Sivil İslam"ı idealize ederken, batılı paradigmaya ait olan sivil toplum muhtevasını bu cemaatle özdeşleştirmeye çalışıyor.

» Devamını okumak için tıklayın

Yazan: Yunus Emre Tozal
Yazı Kaynağı: tenkafesi.com

İslâmın Modern Dünyaya Cevabı: Din-Kent ve Cemaat Fethullah Gülen Örneği

"Din-Kent ve Cemaat Fethullah Gülen Örneği" Ali Bulaç'ın son kitabı. Ali Bulaç "İslam bu konuda ne der! " sorusundan değil "İslam'ın modern dünyaya verdiği cevap"tan yola çıkarak cemaatleşmenin ontolojik zeminin hazırlamakla kalmıyor, Fethullah Gülen örneği ile uygulanabilir tespiti ve teşhisi ile de İslamın modern dünyaya verdiği cevabın oluşum safhalarını inceliyor.

Bulaç, düzenli ve anlaşılır bir dille "cemaat" kavramını ilk olarak Alman sosyolog Ferdinand Tönnies'in incelediğini kaydederken, Tönnies'in yanılgısının İbn Haldun'un işaret ettiği üzere "sebep asabiyeti"nden yoksun olduğunu vurgular. (sayfa 30) Nesep asabiyetinden yoksun bir tanımın evrensel kategoriye giremeyeceğini ifade eder. Tönnies'in sosyolojik araştırmalarında "tip" değil "ideal tip"i kullandığını belirterek bu metodun gerçeklikle ne kadar uyuştuğunu sorgular. Cemaat olabilmenin yolunu öncelikle bir tavrın, özgün bir duruşun, topluluğun kendisine has bir duruşunun olmasının gerekliliğini ifade ederken Mevlana Celaleddin'in sözünü aktarır: "Kurdun kuzuyu yemek istemesinde şaşılacak bir yan yoktur, asıl şaşılacak husus, kuzunun kendini kurda yedirmek istemesidir". Ali Bulaç'ın aktarmış olduğu bu sözü Ali Şeriati'nin "Av avcıya tutkun! " sözüyle de birleştirdiğimizde karşımıza Müslümanların bireyselcilikten kitlesel boyuta ulaştığı tutumlara bir sitemin söz konusu olduğunu da söyleyebiliriz.

» Devamını okumak için tıklayın