Yazan: Emrah Pelvanoğlu
Kaynak: Kitap Zamanı

Edward Said'den başka belki de hiç kimse sömürgecilik-sonrası tarihyazımı, klasik müzik ve anti-emperyalist politikalar arasındaki kuramsal bağlantıları bu denli ikna edici ve belâgatli bir şekilde anlatamazdı. Said'in son dönem çalışma arkadaşlarından Andrew N. Rubin, onun 2003 yılındaki ölümünün ardından yazdığı yazıda, Said'in Columbia Üniversitesi'nde verdiği seminerleri bu cümleyle anlatıyordu. İlk basımı 2006 yılında yapılan Geç Dönem Üslubu Rüzgâra Karşı Edebiyat ve Müzik de temelde Rubin'in tanımladığı bu seminerlere dayanıyor. Aslında yarım bir çalışma olan Geç Dönem Üslubu, kendisi de bir piyanist olan Said'in, Adorno'nun Bethooven yorumlarından ödünçleyerek kullandığı spatstil (geç dönem üslubu) tabiri etrafında yaptığı bir dizi okumadan oluşuyor. Bu okumaların önemli bir kısmının Mozart, Strauss, Glen Gould, Bethooven gibi bir dizi besteci ve yorumcunun geç dönem çalışmaları üzerine olması ve kimi yerlerde Said'in bir uzman düzeyinde teknik detaylarla tartışması Geç Dönem Üslubu'nu, Şarkiyatçılık sonrası metinlerden ve Said'in edebiyat eleştirisini merkeze alan yazılarından farklı kılıyor gibi gözükebilir. Ancak Dünya Metin ve Eleştirmen gibi yazılarıyla ve özellikle Kültür ve Emperyalizm'de tartıştığı kontrapuantal (iki ya da daha fazla melodinin bir arada çalınmasından meydana gelen) eleştiri nosyonuyla Said, Rubin'in de belirttiği gibi klasik Batı müziğini eleştirel hümanizminin kuramsal bir parçası kılmıştı. Doğu Batı Divanı Orkestrası bu pozitif eleştirelliğin en somut örneği olarak da okunabilir. Nitekim Geç Dönem Üslubu'ndaki Glenn Gould (1932-82) yazısında Said, bu uzaklık yanılsamasını klasik Batı müziği dünyası ile daha geniş bir kültürel çevrenin arasındaki giderek büyüyen uçuruma bağlar.

» Devamını okumak için tıklayın