Şeyhülislâm şairleri tanıyalım

Yazan: GÖKHAN TUNÇ
Yazı Kaynağı: Kitap Zamanı

Ali Fuat Bilkan ve Yusuf Çetindağ'ın Şeyhülislâm Şairler adlı kitabı, Divan edebiyatının en renkli kesitlerinden biri hakkında yapılmış dikkate değer bir çalışma.

Kitap, geniş bir inceleme yazısı, şairler hakkında biyografik bilgi ve bu şairlerin şiirlerinden çeşitli örnekleri kapsıyor. Eser, tematik olarak, Osmanlı toplumuna ait belli bir grup şairi konu edinmesi bakımından daha önce Mustafa İsen ve Ali Fuat Bilkan'ın kaleme aldığı Sultan Şairler kitabının bir devamı niteliğinde.

Şeyhülislâm şairlerden sadece birkaçının divanının yeni yazıya aktarılması dışında bu konuda bir inceleme yapılmamış olmasını göz önünde bulundurursak, Şeyhülislâm Şairler kitabının Osmanlı edebiyatı üzerine yapılan araştırmalarda önemli bir boşluğu giderdiğini söyleyebiliriz. Öte yandan söz konusu kitabın giriş bölümünde şeyhülislâm şairlerle ilgili ulaşılan dikkat çekici sonuçlara yer veriliyor. Bu sonuçlardan ilki, Osmanlı İmparatorluğu'nda şeyhülislâmlık makamına ulaşmış 131 kişiden 44'ünün şiirle uğraşması ve bunlardan 15'inin divanının bulunması gerçeği ki bu bilgi hakikaten ilginç. Bu istatiksel bilgiyle, şeyhülislâmların şiire olan belirli bir eğilimlerinden söz edilebilir. İfade edilen eğilimi anlamlandırma noktasında öncelikle şiirin Osmanlı toplumundaki biricik konumunu dikkate alabiliriz. Walter G. Andrews, Ottoman Lyric Poetry'ye yazdığı Önsöz'de, Osmanlı'da padişahtan köylüye, din bilgininden sarhoşa ve gezici dervişe kadar hemen herkesin şair olmak istediğini söylemesi, şeyhülislâmların şiirle uğraşmasının bir tesadüf olmadığını düşündürür. Şeyhülislâm şairlerin şiire olan ilgilerinin bir başka nedeni de Bilkan ve Çetindağ'ın dediği gibi, onların medrese eğitimi alarak dil ve edebiyatta önemli bir eğitimden geçmeleri ve ancak bu şekilde şeyhülislâmlık makamına gelebilmeleri.

» Devamını okumak için tıklayın