Yazan: Cemal Şakar
Yazı Kaynağı: Yeni Şafak Kitap Eki

Bize masal içinde masallar anlatan İhsan Oktay Anar'ın son romanı Suskunlar, İletişim yayınları arasında çıktı. Romanlarını, ele aldığı konuya ait geniş bir sözcük dağarcığıyla yazan Anar, son romanını da musiki etrafında kurar; tabii ki, musikiye ait oldukça geniş bir dağarcıkla. Bu konuda öylesine gayretkeştir ki, musikiye uzak biri için sözlükler de kâr etmez; tıpkı Amat'taki gemi ve denizcilik terimleri gibi.

"Başlangıçta sükût var idi. Ve her yer karanlık idi. Ve Yaradan Yegâh makamında terennüm eyledi." Bu yaratılışın birinci günüdür ve Yegâh makamındadır; ikincisi Dügâh; üçüncüsü Segâh; dördüncüsü Çârgâh; beşincisi Pençgâh; altıncısı Şeşgâh ve Tanrı'nın yaratış sonrası dinlendiği yedinci gün ise Heftgâh'dır. Heftgâh makamının niseb-i şerife sayısı da yedidir. Yedi sayısı, Suskunlar'da çok önemli bir simgeye dönüşür ve roman yedi günlük yaratış evresine uygun olarak Yegâh makamıyla başlar; Konstantiniye'nin yedi musiki üstadı birer birer öldürülür. (Öldürülen bu yedi üstada 'Yedi Suskunlar' demekte de bence bir sakınca yoktur.) Romanın son bölümünde Yedikule Kahini'ne yedi arkadaşı bir ayna hediye ederler. Kahin rüyasında yedi şehrin (Kahire, Urfa, Basra, Hicâz, Trablus, Kazan, Bağdat) yedi kahinini (Bilâl, Heybet, Abbas, Mesût, Zeynel, Selâhattin, Munkasım) görür. Dünyanın ikinci hakikatini göreceği bu aynada, yaşanan yedi olayı müşahede eder ve roman böylece son bulur.

» Devamını okumak için tıklayın

Suskunlar Ne Anlatır Bize!

Yazan: Mansur Yılmaz
Yazı Kaynağı: DünyaBizim.com

Günümüz Türk edebiyatında roman aldı başını gidiyor, kah Doğu'ya, kah Batı'ya. Ama, Cumhuriyetin ilk yıllarına inat "köklerinden" alıyor cesaretini ve ferasetini. Her ne kadar postmodern zamanların etkisiyle kutsal olan, dünyevi olan her biri aynı potada erise de; zaman zaman postmodern kurgunun dışına çıkan, geleneğin diline ve manasına sadık kalanlar da var.

İhsan Oktay Anar, liselerdeki edebiyat kitaplarını kaldırıp yerine kitapları okunacak bir yazardır. Zira her kitabından başka bir cevher çıkmaktadır. Puslu Kıtalar Atlası'nı okuyan bir insan yazarın mimar olduğunu, Suskunlar'ı okuyan bi kimse ise yazarın bir Mevlevî Dede olduğunu haydi haydi düşünebilir. Ayrıca, roman kurgusu, akıcılık, dilin temizliği, merakın taze tutulması gibi özellikleriyle de yazar ne yazarsa okutturan bir yazar. İhsan Oktay Anar, bakkaldan çiklet almaya giden çocuğu anlatsa biz onun Halep'e kervan çıkarttığını zannedebiliriz.

Gel gelelim Suskunlar ne anlatır! sorusuna. Sanat Musikîsinin her makamında bir şarkı terennüm edip, her nakaratında insanın içinden kopan bir ah ile, karşı nidaolarak "Gel" demektedir Suskunlar.

Mevlevîliğin temel düsturu olan "günahkâr olsan da gel! ". Bu nida kitapta başka başka esvaplar altında karşımıza çıkmakta. Eflatun adlı bir meczubun(! ) yollara düşmesi, ve bir sese doğru gitmesi... İnsanoğlunun arayışını bir başka anlatmakta.

» Devamını okumak için tıklayın

Kulak Eğer Gerçeği Anlarsa Gözdür: Suskunlar

Yazan: Fatih Hayran
Yazı Kaynağı: Cemaat.com

İhsan Oktay Anar'ın son romanı SUSKUNLAR, -arka kapakta yazdığı şekliyle- sessizliğin, sukutun romanıdır. Aslında roman kahramanları suskun, sessiz değiller, üstelik hemen hepsi çalgıcı ve/veya musikişinas insanlar. Ama kendilerine ait ufacık dünyalarında onları kimse duyamıyor. Tıpkı Mevlevihane'nin yanındaki Suskunlar Haziresi'nde yatan meyyitleri kimsenin duyamadığı gibi. Zaten kitap ismini bu hazireden alıyor. Suskun (hamuş) teriminin tasavvufi boyutuna değinmeye ayrıca değinmeye gerek yok zaten.

Efendim, romandan bahsetmeye başlarsak -ki konusunu anlatıp ya da özetini verip kitabı okuyacakları sükûtu hayale uğratmak istemiyorum- dil ve anlatıma değinelim biraz. Öncelikle şunu söylemek gerekir ki hikâye tamamen mistik öğelerle dolu ve yan onaylarla çok güzel örülmüş. Mesela, kitabı okurken, hikâyede geçen "Falanca kişisi nerede kaldı! Arada kaynadı gitti galiba" diye düşünürken kahraman birden karşımıza çıkıveriyor, üstelik yapbozun eksik parçalarından birini de yanında getirmiş oluyor. Ya da "Filanca bunu neden yapsın ki, çok saçma" diye düşünürken birkaç sayfa sonra yanıtı buluyor ve bir "ha! " diyorsunuz. Bununla birlikte romanın on yedinci yüzyıl İstanbul'unda geçiyor olması hem tarih severleri hem İstanbul severleri kendine çekiyor. İstanbul severler diyoruz çünkü Eflatun adlı kahramanın Sarayburnu yarım adası ve Galata'da yaptığı uzun yolculuk bizi de onun peşinden sürüklüyor. Tarih diyoruz çünkü Yazar'ın bu konudaki bilgisi takdire şayan gerçekten. Dersini iyi çalışmış bir tarih öğrencisi gibi. Hatta daha fazlası. Zira Anar, kitabında nerdeyse 17. yüzyıldaki enflasyon oranını verecek durumda ayrıntıya giriyor. Yazar, bu haliyle biraz, Evliya Çelebi'mizin Seyahatnamesi'nden yararlandığını düşündürüyor. Anlatım tarzı gibi tasvirler de zaten müthiş. Sahneler Sanki gözümüzün önünde seyrediyor. O denli canlı. Bir bakıyorsunuz camide Hacı İskender'in verdiği ateşli vaazın ortasında yanınızdaki adam "Allahhhhh" diye bağırıp cezbeye geliyor. Ya da bir ehli dünya meclisinde önünüze birden bire bir köçek atlayıveriyor da onunla beraber ritim tutuyorsunuz mesela. Gâh gülmekten gâh üzülmekten gözleriniz yaşarıyor.

» Devamını okumak için tıklayın