Yazan: Ümit Kurt
Yazı kaynağı: Birgün Kitap

"Tersine dünya okulu eğitim kurumlarının en demokratiğidir. Giriş sınavı gerektirmez, kayıt parası almaz, dersleri bedava verir, herkese ve her yerde; yerde ve gökte: Bu okul, bir biçimde, insanlık tarihi boyunca ilk kez evrensel iktidarı ele geçiren sistemin kendisinden doğmuştur. Tersine dünya okulunda, kurşun su üstünde kalmayı öğrenir, mantar suya batmayı. Yılanlar uçmayı ve bulutlar yollarda sürünmeyi.."(s. 13)

Alçakgönüllülüğü hor gören, emeğiyle çalışmayı ve dönüştürmeyi cezalandıran, vicdansızlığı ödüllendiren, adaletsizliği ve yamyamlığı doğanın kanunu addeden bu suç, korku ve delilik çağını; tersliklerin normal sayıldığı bu "yeni leviatanı", tersine dünyayı böyle tanımlıyor devrimci etiği tüm hücrelerine yedirmiş ve sindirmiş asi ruhlu, ışıklar sönünce gerçekleri görebilen ve karanlıkta boy atan fabrika işçisi, biletçi ve boyacı Eduardo Galeano "Tepetaklak"ta. Uruguaylı yazar küresel kapitalizmin ve neoliberalizmin dünyada yarattığı total tahribatı aslında Latin Amerika izleğinde son derece çarpıcı, ironik, nüktedan ve dibine kadar politik bir tavır alarak tasvir etmeye girişiyor. "Doğru, istikrarlı, ilerlemeci, modern ve tek alternatif" olarak tüm insanlığa sunulan ve evrensel bir tarih anlayışıyla yedirilen; parametrelerini ve koordinatlarını yukarıda açımlanan ultra serbest bu düzende aslında her şey normal. Peki, tepetaklak olan ne!

Örneğin, günümüzün tersine dünyasında evrensel barışı en çok gözeten ülkeler en çok silah üreten ve diğer ülkelere en çok silah satan ülkelerdir; en itibarlı bankalar en çok uyuşturucu parası aklayan ve en çok çalıntı para saklayan bankalardır; en başarılı endüstriler gezegeni en çok zehirleyenlerdir; çevrenin korunması onu yok eden şirketlerin en parlak işidir; en kısa zamanda en çok insanı öldürenler, en az işle en çok parayı kazananlar (kapitalizmin altın kuralları) ve doğayı en ucuza en fazla yok edenler dokunulmazlık ve kutlamayı hak ederler diyor Galeano. Tersine dünya bizi komşumuzu bir güvence değil, bir tehdit olarak görmemiz için eğitir; (zira insan insanın hala kurdudur bu yeni leviatanda) bizi zamansızlığa, mekansızlığa, yersizliğe yurtsuzluğa iter, sanal ve simülatif dostlar gelir bizi teselli eder; ve sonunda eğer şansızın varsa serseri bir kurşun işini daha önce görmezse, açlıktan, korkudan ya da sıkıntıdan ölmeye mahkum oluruz. Galeano'nun eskizlerini çizdiği bu tersine dünya, bize bu "gerçekliği" değiştirmek yerine ona sinik bir biçimde katlanmayı, bunu kader saymayı, dinlenmek yerine onu unutmayı, geleceği hayal etmek yerine onu kabullenmeyi öğretiyor. İşte, Galeano'nun da kaleminden bal damlayarak ifade ettiği gibi; suç böyle uygulanıyor ve böyle öneriliyor. Bu bir okul. Ve bu suç okulundaki zorunlu dersler iktidarsızlık, öznesizlik, benliksizlik, unutkanlık ve teslimiyet. Peki ya insanlık, mücadele ve pandoranın kutusundan o en son çıkan umut! Şu diyalektik gerçeklik Galeano'nun zihninde o kadar aşikâr ki: "mutluluğu olmayan mutsuzluk, karşı yüzü olmayan yüz, cesareti aramayan cesaretsizlik yoktur. Karşı okulunu bulmayan okul da.." (s. 16) Yani Woody Allen bir nebze de olsa rahat olabilir, çünkü Karl Marx daha ölmedi.

» Devamını okumak için tıklayın